SSC, UPSC, Up Police, RO/ARO रेलवे, बैंक, शिक्षक भर्ती और अन्य सभी प्रतियोगी परीक्षाओं के लिए यहाँ दिए गए हैं 400+ महत्वपूर्ण विलोम शब्द, जो बार-बार पूछे जाते हैं। GK, Hindi Grammar और Exam Preparation के लिए बेहद उपयोगी सूची।
प्रतियोगी परीक्षाओं में पूछे जाने वाले विलोम शब्द
1.श्रीगणेश - इतिश्री
2. गौरव - लाघव
3. अनुरक्ति - विरक्ति
4. अनुग्रह - विग्रह
5. निंदा - स्तुति
6. आदृत - तिरस्कृत
7. नैसर्गिक - कृत्रिम
8. प्राची - प्रतीची
9. समष्टि - व्यष्टि
10. विधि - निषेध
11. आव्हान - विसर्जन
12. अमिय - हलाहल
13. आविर्भूत - तिरोभूत
14. अनावृष्टि - अतिवृष्टि
15. क्षणिक - शाश्वत
16. अग्रज - अनुज
17. मौन - मुखर
18. बर्बर - सभ्य
19. अनुचर - स्वामी
20. अमित - परिमित
21.आच्छादित - अनाच्छादित
22. निषिद्धि - विहित
23. स्थूल - सूक्ष्म/दुर्बल/तन्वी
24. उद्यम - आलस्य
25. अल्पज्ञ - बहुज्ञ
26. जारज - औरस
27. अघी - निरघ
28. सुलभ - दुर्लभ
29. उपमेय - अनुपमेय
30. भूगोल - खगोल
31. सहयोगी - प्रतियोगी
32. तृष्णा - वितृष्णा
33. पोषक - शोषक
34. जंगम - स्थावर
35. सृष्टि - प्रलय
36. अज्ञ - विज्ञ
37. बहिरंग - अंतरंग
38. ग्रस्त - मुक्त
39. तिमिर - आलोक/प्रकाश/ज्योति
40. प्रत्यक्ष - परोक्ष/अप्रतक्ष्य/गुप्त
41.स्वपन - जागरण
42. उत्कर्ष - अपकर्ष
43. आविर्भाव - तिरोभाव
44. सदाचार - कदाचार
45.अमर - मर्त्य
46. निरघ (निष्पाप) - पाप
47. अनृत - ऋत/सत्य
48. तांडव - लास्य
49. बद्ध/ग्रस्त - मुक्त
50. जड़ - चेतन
51. अतिथि - आतिथेय
52. आगमन - प्रस्थान/गमन/अपासरण
53. सज्जन - दुर्जन/शठ/खल
54. श्लाघा - निंदा
55. सुधा - विष/गरल/हलाहल
56. कृत्रिम - प्राकृतिक/अकृत्रिम/नैसर्गिक
57. सौम्य - उग्र
58. ह्रास - वृद्धि
59. पुष्ट - क्षीण
60. ऋजु - वक्र/कुटिल
61. आकलन - विकलन
62. क्षर - अक्षर
64. समास - व्यास
64. चिरायु - अल्पायु/स्वल्पायु
65. विनत - उद्धत
66. अवनति - उन्नत
67. बहिरंग - अतरंग
68. सजल - निर्जल
69. परमार्थ - स्वार्थ
70. स्वजन - परजन
71. सृजन - संहार
72. संक्षेप - विस्तार
73. तृषा - तृप्ति
74. उल्लास - विषाद
75. ऊर्ध्व - अधः/निम्न/नीचा
76. अनघ - अघ
77. उद्दंड - विन्रम
78. बैर - प्रीति
79. उत्तम - अधम
80. हर्ष - विषाद
81. विराग - अनुराग
82. नीरस - सरस
83. आहूत - अनाहूत
84. अवर - प्रवर
85. साहचर्य - अलगाव
86. चिरंतन/शाश्वत - नश्वर
87. जय - पराजय
88. लाभ - हानि
89. इच्छा - अनिच्छा
90. अधोगामी - ऊर्ध्वगामी
91. अभ्यांतर - बाह्य
92. मसृण - रुक्ष
93. अनुरूप - अननुरूप
94. चिरंतन - नश्वर
95. अनिवार्य - ऐच्छिक
96. अनुकूल - प्रतिकूल
97. ग्रस्त - मुक्त
98. भूत - भविष्य
99. पुरस्कार - तिरस्कार
100. अर्जन - व्ययन
101. उदघाटन - समापन
102. प्रच्छन्न - अप्रच्छन्न/प्रतिपन्न
103. प्रभावी - अप्रभावी/निष्प्रभावी/प्रभावशून्य
104. पाश्चात्य - पौर्वात्य/पौरस्त्य
105. अधिष्ठित - अनधिष्ठित
106. वादी - प्रतिवादी
107. तरुण - वृद्ध
108. प्रथम - अंतिम
109. सुपुत्र - कुपुत्र
110. राग - विराग/द्वेष/ईर्ष्या
111. महान - तुच्छ/लघु
112.संकल्प - विकल्प
113. लघु - दीर्घ/गुरु
114. विघ्न - निर्विघ्न
115. तामसिक - सात्विक
116. विहित - निषिद्ध
117. भय - अभय/निर्भय
118. अधम - उत्तम
119. परकीय - स्वकीय
120. सकर्मक - अकर्मक
121. घात - प्रतिघात
122. अपसरण - अभिसरण
123. बाह्य - अभ्यन्तर
124. धृष्ट - विनम्र/विनीत
125. मुखर - मौन
126. उपार्जित - अनुपार्जित
127. शर्मनाक - शानदार
128. लुभावना - घिनौना
129. आत्मा - अनात्मा
130. सुपुष्ति - जागृति
131. आकर्षण - विकर्षण
132. तेजस्वी - निस्तेज
133. ध्वंस - सृजन
134. अनंत - अंत/ससीम
135. संपन्न - विपन्न
136. उपचय - अपचय
137. उदयाचल - अस्ताचल
138. ग्राह्य - त्याज्य
139. भ्रांत - निर्भ्रांत
140. पूर्व - पश्चिम/अपर/पश्चात
141. कथित - अकथित
142. मानवता - दानवता/नृशंसता
143. जटिल - सहज
144. कपटी - निष्कपट
145. मुख्य - गौण
146. समास - व्यास
147. सुशील - दुःशील
148. निरामिष - सामिष
149. इहलोक - परलोक
150. निवृत्ति - प्रवृत्ति
151. अक्षर - क्षर
152. प्रत्यक्ष - अप्रत्यक्ष/परोक्ष
153. कुसुम - पत्थर/पाहन
154. खंडन - मंडन
155. अभिमानी - निरभिमानी/विनम्र
156. उद्धत - अनुद्धत
157. रथी - विरथ
158. अर्पित - गृहीत
159. तृष्णा - वितृष्णा
160. उपादेय - अनुपदेय
161. विभव - प्रभाव
162. वैभव - दैन्य/दारिद्रय/पराभव
163. आगामी - विगत
164. अन्तर्द्वंद - बहिर्द्वंद्व
165. संन्यास - गार्हस्थ्य
166. अपव्यय - मितव्यय
167. अलभ्य - लभ्य
168. निर्दय - सदय
169. उद्धत - अनुद्धत/सौम्य/विनीत
170. कृश - पुष्ट/स्थूल/अकृश
171. तटस्थ - पक्षपाती/आसक्त
172. अवनि - अम्बर
173. द्वंद - निर्द्वंद
174. एकाग्र - चंचल
175. अकाल - सुकाल
176. अवर - प्रवर
177. अर्वाचीन - प्राचीन
178. खंडन - मंडन
179. सत्याग्रह - दुराग्रह
180. असीम - ससीम
181 . अनंत - शांत/ससीम/अंत
182. मृदुल/कोमल - रुक्ष/मसृण
183. जागृत - सुप्त/तंद्रित/सुषुप्त
184. मग्न - दुःखी
185. कृपा - कोप
186. संश्लेषण - विश्लेषण
187. तमस - ज्योतिर्मय
188. अधुनातन - प्राचीनतम
189. भोगी - योगी
190. छली - निश्छल
191. ऐश्वर्य - अनैश्वर्य
192. अनुनासिक - निरनुनासिक
193. करुण - निष्ठुर
194. निष्काम - सकाम
195. स्पष्ट - अस्पष्ट
196. अनंत - शांत/समीप
197. निंदा - स्तुति
198. नीरस - सरस
199. परुष - अपरुष/कोमल
200. हर्ष - विषाद
201. मिथ्या - सत्य
202. रुक्ष - स्निग्ध
203. ब्रह्म - जीव
204. विनीत - धृष्ट/अशिष्ट/अविनीत/दुर्विनित
205. ओजस्वी - निस्तेज/ओजहीन
206. गत्यात्मक - स्थिर
207. तन्वी - स्थूल
208. करुण - निष्ठुर
209. अवनत - उन्नत
210. सूक्ष्म - स्थूल
211. करुणा - निर्ममता
212. सम्मुख - विमुख/प्रतिकूल
213. तीक्ष्ण - कुंठित/मंद/सुस्त
214. त्रिकुटी - भृकुटी
215. विपुल - स्वल्प
216. उन्नयन - अवनयन
217. अवशेष - निःशेष
218. आदोष - सदोष
219. कुसुम - पत्थर/कंटक/वज्र
220. आग्नेय - वायव्य
221. अश्लील - श्लील
222. अस्तित्व - अनस्तित्व
223. गरिमा - लघिमा
224. थोक - परचून
225. भूषण - दूषण
226. हेय - ग्राह्य
227. दक्षिण - वाम
228. अर्पण - ग्रहण
229. चांचल्य - स्थैर्य
230. कलुष - निष्कलुश
231. निरंतर - नश्वर
232. प्रफुल्ल - म्लान
233. उदार - अनुदार
234. धनवान - अकिंचन/निर्धन/गरीब
235. मौलिक - अनूदित
236. स्थूल - सूक्ष्म
237. संकीर्णता - उदारता
238. उद्धत - सौम्य/विनीत
239. मधुर - कटु
240. गुरूता - लघुता
241. सामूहिक - एकल/एकांगी/एकांकी
242. अनायास - सायास
243. भौतिक - आध्यात्मिक
244. निरत - विरत
245. तांडव - लास्य
246. यौवन - जरा
247. सदय - निर्दय
248. अचल - चल
249. निंदनीय - वंदनीय
250. राष्ट्रप्रेम - राष्ट्रद्रोह
251. ओजस्वी/तेजस्वी - कांतिहीन/निस्तेज/तेजहीन
252. अवर - प्रवर
253. आसक्त - विरक्त
254. कृपण - दाता/उदार
255. उत्तरीय - अधोवस्त्र
256. आशा/ उत्साह - नैराश्य
257. उन्मूलन - रोपण
258. उन्मीलन - निमीलन
257. उदात्त - अनुदात्त
260. उम्मीद - मायूसी
261. उपयोग - निरूपयोग/अनुपयोग/ दुरुपयोग
262. ऐहिक - पारलौकिक
263. ऋत - अनृत (झूठ)
264. चिरंतन - नश्वर
265. चोर - साह
266. निराधार - आधार
267. दिवस - विभारी/रात
268. कलुष - निष्कलुष
269. निर्भीक - कायर/कातर
270. निषिद्ध - विहित
271. परिसीमन - असीमन
272. राग - द्वेष/विराग
273. वैमनस्य - सौमनस्य
274. सन्मार्ग - कुमार्ग
275. स्तुत्य - हेय
276. कुव्यवस्था - सुव्यवस्था
277. अधोलिखित - उपरिलिखित
278. अत्यन्त - अनत्यन्त
289. आकर्षण - विकर्षण
280. अभिव्यक्त - अनभिव्यक्त
281. अतल - वितल
282. अनुमत - अननुमत
283. अरुचि - सुरुचि
284. अनातप - आतप
285. अघोष - घोष/सघोष
286. आलसी - कर्मठ/कर्मण्य
287. अस्तित्व - अनस्तित्व
288. आत्मनिर्भर - परजीवी/अनुजीवी/पराश्रित
289. ईहा - अनीहा
290. उद्गम - विलोपन
291. ऊर्ध्व - अध/अधर
292. कोलाहल - नीरवता/शांति
293.स्मरण - विस्मरण
294. कुरूप - सुंदर/सुरूप
295. कुलदीप - कुलांगर
296. खेचर - भूचर
297. ग्रहीता - दाता
298. गमनीय - अगमनीय
299. गण्य - नगण्य
300. गरल - सुधा
301. गुणाढ्य - गुणहीन
302. गोपनीय - प्रकाशनीय
303. गति - अवरोध
304. ग्रंथित - विकीर्ण
305. गूढ़ - प्रकट
306. घना - विरल
307. घातक - रक्षक
308. घटक - समुदाय
309. चिरंजीवी - अल्पजीवी
310. छंदबद्ध - छंदमुक्त
311. छल - निश्छल
312. छादन - प्रकाशन
313. छाया - आतप
314. ज्योति - तम
315. झंकृत - निस्तब्ध
316. टीका - भाष्य
317. डिग - अडिग
318. ढंग - बेढंग/कुढ़ंग
319. ढांढस - त्रास
320. ढालू - समतल
321. तुकांत - अतुकान्त
322. दूषित - स्वच्छ
323. दृढ़ - कमजोर
324. दूरदर्शिता - अदूरदर्शिता
325. द्रुत - मंथर
326. दुर्दिन - सुदिन
327. दमित - उत्तेजित
328. दुष्कृति - सुकृति
329. दीर्घकाय - कृशकाय
330. देह - विदेह
331. दुष्प्राप्य - सुप्राप्य
332. धवल - श्याम
333. निद्रा - अनिद्रा/जागृत/जागरण
334. निर्दोष - सदोष
335. निर्मल - मलिन
336. नख - शिख
337. नत - उन्नत
338. नेकी - बदी
339. निर्भीक - भयभीत
340. निराधार - आधार
341.साहसी/शूर - भीरू/कायर
342. पौरुष - स्त्रीत्व
343. पृष्ठ - अग्र
344. परास्त - विजित
345. पल्लवन - संक्षेपण
346. पतनोन्मुख - विकासोन्मुख
347. प्रगति - अवनति
348. प्रबुद्ध - बुद्धिहीन
349. प्रशांत - उद्भ्रांत
350. प्रियोक्ति - कटोक्ति
351. पापचेता - पापमुक्त
352. प्रसाद - विषाद
353. प्रेषक - प्रेषिति
354. बोधगम्य - दुर्बोध
355. भंजक - योजक
356. भीषण - सौम्य
357. भयाक्रांत - भयशून्य
358. मनसा - कर्मणा
389. मुदित - खिन्न
360. मतभेद - मतैक्य
361. मानवता - नृशंसता
362. मूल - निर्मूल
363. मुख - पृष्ठ/प्रतिमुख
364. यति - गृहस्थ
365. यथार्थ - कल्पित
366. यथेष्ठ - स्वल्प
367. रसिक - अरसिक
368. रुग्ण - स्वस्थ
369. लिप्त - निर्लिप्त
370. व्यक्ति - समाज
371. वैमनस्य - सौमनस्य
372. विवस्त्र - स्वस्त्र
373. विभव - पराभव
374. विभ्रांत - शांत
375. समरूप - विविध
376. संभेद्य - विभेद्य
377. समादृत - निरादृत
378. स्वानुगत - परानुगत
379. समावेशन - अनावेशन
380. निज - पर
381. सनातनी - प्रगतिवादी/असनातनी
382. सुकर - दुष्कर
383. सदाशय - कदाशय
384. शयन - जागरण
385. श्यामा - गौरी
386. श्यामल - गौर
387. श्रद्धा - घृणा
388. अनवधान - सावधान
389. प्रवैगिक - स्थैतिक
390. चिंतित - चिंतारहित
391. गहन - पुलिन
392. सुदिन - दुर्दिन
393. दामिनी - घन
394. नीरुजता - रुग्णता
395. ज्योत्सना - आतप
396. गोप्य - प्रकाश्य
397. रसीला - नीरस/रसहीन
398. व्यास - समास
399. अनिवार्य - वैकल्पिक
400. निरत - विरत
401. स्थिर - दोलायमान
इस पोस्ट को सेव करें और शेयर करें, ताकि परीक्षा से पहले सभी महत्वपूर्ण विलोम शब्द एक ही जगह आसानी से दोहराए जा सकें। और हमारी मेहनत के लिए एक अच्छा सा कमेंट करें 🙏
कोई टिप्पणी नहीं:
एक टिप्पणी भेजें